ABD ve İsrail’in İran’a karşı ortak saldırılarıyla başlayan çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’ndan kaynaklanan arz kesintisi endişeleri, petrol fiyatlarını son yılların en yüksek seviyelerine taşıdı. 28 Şubat’ta başlayan çatışma sürecinden itibaren, Trump’ın İran’a dair yaptığı açıklamalar ve Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, Brent petrolün varil fiyatını yaklaşık 100 dolar seviyesinde sabitleyerek dengelendi. Trump’ın sürekli tekrarladığı anlaşma ve ateşkes mesajları, diplomatik hedeflerinin yanı sıra enerji piyasalarındaki beklentileri şekillendiren önemli unsurlardan biri haline geldi.
Uluslararası haber kaynaklarından derlenen bilgilere göre, Trump mart ayından bu yana en az 30 kez İran ile anlaşma, ateşkes veya diplomatik çözümün yakın olduğuna dair açıklamalarda bulundu. Ancak taraflar arasında kalıcı bir uzlaşının sağlanamaması, petrol piyasalarında yüksek oynaklığın devam etmesine neden oldu. “Anlaşma yakın”, “görüşmeler ilerliyor” ve “ateşkes mümkün” gibi açıklamalar zaman zaman petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü bir baskı oluşturdu; ancak diplomatik sürecin somut bir anlaşmayla sonuçlanmaması ve jeopolitik risklerin tamamen bertaraf edilmemesi, fiyatların savaş öncesi seviyelere geri çekilmesini engelledi. Bu durum, petrol ve doğal gaz üreticilerinin yüksek gelir elde etmeye devam etmesine olanak sağladı ve enerji fiyatlarının ekonomik faaliyet üzerinde yıkıcı bir baskı oluşturacak seviyelere yükselmesini sınırladı.
Sonuç olarak, enerji talebi önemli ölçüde korunurken, ABD’li üreticiler de yüksek fiyat ortamından faydalanmaya devam etti. ABD, küresel petrol ihracatında liderliği ele geçirerek, ham petrol ve petrol ürünü ihracatını artırarak dünyanın en büyük petrol ihraç eden ülkesi konumuna yükseldi. Özellikle ABD’deki kaya petrolü sektöründeki faaliyetler, yüksek fiyat ortamından destek buldu ve sektörde hızlı bir büyümeye işaret etti.
Rusya’nın en büyük petrol şirketi Rosneft’in Üst Yöneticisi İgor Seçin’in belirttiğine göre, Orta Doğu’daki gerilim ve yükselen petrol fiyatları, ABD enerji sektörünü en çok kazanan konumuna getirdi ve ABD’li enerji şirketlerine önemli gelir avantajı sağladı. Seçin’e göre, mevcut fiyat seviyelerinin korunması halinde, ABD petrol ve doğal gaz sektörünün bu yıl elde edeceği ek gelirin onlarca milyar dolara ulaşabileceği değerlendiriliyor.
Trump’ın İran ile müzakerelere yönelik iyimser açıklamaları, petrol piyasasında önemli fiyat hareketlerine neden oldu. Diplomatik sürecin sonuç vermemesi nedeniyle fiyatlardaki oynaklık devam ederken, gelecekteki anlaşma süreciyle ilgili beklentiler piyasaların odak noktası olmaya devam edecek.
