Küresel ekonomiler, ABD/İsrail-İran arasındaki gerilimlerin körüklediği jeopolitik riskler nedeniyle yılın son çeyreğine yaklaşırken baskı altında kalmaya devam ediyor. Bölgesel gerginliklerin enerji arzına yönelik endişeleri artırması, petrol fiyatlarında yükselişe neden olarak enflasyonla mücadele eden ekonomilerde fiyat baskılarını artırdı ve merkez bankalarının politika alanını daralttı.
Bu ortamda, başta ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) olmak üzere büyük merkez bankalarının eylül ayında gerçekleştireceği toplantılar piyasaların ana gündem maddesi haline geldi. Analistler, bu toplantılarda alınacak faiz kararlarının yanı sıra açıklanacak politika metinleri ve gelecek döneme ilişkin yönlendirmelerin de piyasaların seyri açısından kritik önem taşıdığını vurguluyor.
Yılın başlarında birçok küresel ekonomide gözlenen dezenflasyon süreci, merkez bankalarının faiz indirim zamanlamasına ilişkin beklentileri artırmıştı. Ancak Orta Doğu’daki çatışmaların 28 Şubat’ta başlamasıyla enerji maliyetlerindeki artış, bu beklentileri ‘şahin’ senaryolara yönlendirdi.
Fed’in eylül toplantısı, küresel piyasaların yönünü belirlemesi açısından en önemli gündem maddelerinden biri olarak görülüyor. ABD’de enflasyonun yavaşlaması ve iş gücü piyasasındaki zayıflama sinyalleri, Fed’in faiz politikasındaki ‘şahin’ duruşunu bir miktar yumuşattı. Para piyasalarındaki fiyatlamalara göre, Fed’in eylül toplantısında politika faizini sabit bırakma olasılığı yüzde 63 civarında seyrediyor. Ancak yıl sonuna kadar bir faiz artışı daha yapabileceği beklentileri de korunuyor.
Kanada Merkez Bankası (BoC) ise hazirandaki toplantısında politika faizini 6. kez yüzde 2,25’te sabit bıraktı ve eylül ayında da bu kararı sürdürmesi bekleniyor.
Avrupa’da gözler, 10 Eylül’deki para politikası toplantısında politika faizini 25 baz puan artırması beklenen ECB’de olacak. Avro Bölgesi’nde yıllık enflasyon, temmuz ayında enerji fiyatlarındaki artışın etkisiyle yüzde 2,9’a yükseldi. Temmuzdaki aylık enflasyon ise yüzde 0,2 olarak kaydedildi. Bu artışta, Orta Doğu kaynaklı enerji maliyetlerindeki yükselişin etkili olduğu belirtiliyor.
Eylül ayında Avrupa’da İngiltere Merkez Bankası (BoE), İsviçre Merkez Bankası (SNB) ve Rusya Merkez Bankası (CBR) da para politikası kararlarını açıklayacak. BoE’nin, enflasyonun beklentiler paralelinde seyretmesi durumunda politika faizini sabit tutması öngörülüyor. İngiltere’de temmuz ayı TÜFE artışı beklentiler dahilinde yüzde 2,9 olarak gerçekleşti. Ülkede enflasyonun 4 ayın en yüksek seviyesine ulaşmasında, ABD/İsrail-İran savaşı kaynaklı enerji maliyetlerindeki artışın etkili olduğu ifade ediliyor.
Asya tarafında ise Japonya Merkez Bankası (BoJ), 18 Eylül’de kritik para politikası kararları alacak. Dolar karşısında zayıf seyrini sürdüren Japon yeninin toparlanması için enerji maliyetlerindeki artışla güçlenen enflasyonist baskılar karşısında BoJ’un adımları yakından izlenecek. BoJ, haziranda politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 1’e yükselterek 31 yılın en yüksek seviyesine çıkarmıştı. Piyasalarda BoJ’un eylül toplantısında politika faizini 25 baz puan artıracağı ve yıl sonuna kadar bir faiz artışına daha gidebileceği beklentisi güçleniyor.
Okyanusya’da Avustralya Merkez Bankası’nın (RBA) politika faizini sabit tutması bekleniyor.
Yurt içinde ise yatırımcıların odağı, 10 Eylül’de açıklanacak olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) para politikası kararında olacak. TCMB, temmuz ayındaki son toplantısında politika faizini yüzde 37’de sabit bırakmıştı. Kurul, enflasyonun ana eğiliminin haziranda sınırlı gerilediğini ancak temmuzda geçici olarak yükselebileceğini belirtmişti.
TCMB, mart ayından bu yana ara verdiği bir hafta vadeli repo ihalelerine yeniden başlayacağını duyurdu. Bu adımın, Orta Doğu’daki gelişmelerin finansal piyasalarda yarattığı oynaklığı sınırlama ve olası dalgalanmaları hafifletme amacı taşıdığı belirtiliyor.
Analistler, eylül ayında açıklanacak faiz kararları ve politika metinlerinden alınacak sinyallerin, hem yurt içi hem de küresel yatırımcılar tarafından yakından takip edileceğini vurguluyor.
