Son BM çevre raporu, yapay zeka teknolojisinin çevresel etkilerine dair iyimser beklentileri sarsmış durumda. Rapora göre, yapay zeka modellerinin verimliliği arttıkça, çevreye olan maliyeti beklenenden daha hızlı bir şekilde artıyor. Uzmanlar, bu durumu “Jevons Paradoksu” ile açıklıyorlar; yüksek verimlilik maliyetleri düşürürken, bu durumun talebi artırarak kaynak tüketimini artırdığını belirtiyorlar.
Rapora göre, yapay zeka teknolojisinin yaygınlaşmasıyla 2030 yılına gelindiğinde küresel elektrik tüketiminin %3’ünü oluşturabileceği öngörülüyor. Bu durum, İngiltere’nin karbon emisyonuna eşdeğer bir çevresel etki yaratacak düzeyde. Ayrıca, veri merkezlerinin soğutulması için gereken su miktarının dünya nüfusunun yıllık içme suyu ihtiyacını aşması bekleniyor.
Raporda ayrıca, yapay zeka teknolojisinin yayılmasının küresel güç dengesi ve çevresel adaletsizlikleri derinleştirdiği vurgulanıyor. Sadece 32 ülkenin yapay zeka bulut altyapısına sahip olduğu ve bu altyapının büyük bir kısmının ABD ve Çin’e ait olduğu belirtiliyor. Bu durum, yapay zeka teknolojisine erişimi sınırlayan ve çevresel yükü adaletsiz bir şekilde paylaşan ülkeler arasında dijital uçurumun genişlemesine neden oluyor.
Raporda ayrıca, yapay zeka teknolojisinin çevresel etkilerini azaltmak için şeffaf bir yönetişim modeli benimseyerek tüm değer zincirini kapsayacak şekilde yönetilmesi gerektiği vurgulanıyor. Bazı ülkelerin ise esnek denetim yaklaşımlarının çevresel zarar riskini artırabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, yapay zeka inovasyon planlarının gözden geçirilmesi ve teknolojinin iklim ve enerji planlamalarına entegre edilmesi gerektiği konusunda uyarıyorlar.
