Vergi Denetim Kurumu (VDK), vergi kaybı ve kaçağıyla mücadele amacıyla kullandığı yapay zeka uygulamalarını genişletmeye hazırlanıyor. Bakanlık kaynaklarına göre, VDK’nın geliştirdiği yapay zeka destekli yeni nesil dijital hizmet olan Bilinç Platformu, mükelleflere vergisel risklerini doğrudan görme ve değerlendirme imkanı sunacak şekilde tasarlanmıştır. Bu platformun 2024 yılında devreye alınması planlanmaktadır.
Bilinç Platformu, vergi idaresi ile mükellefler arasında daha şeffaf, önleyici ve rehberlik odaklı iletişim modelinin kurulmasını hedeflemektedir. Platform, web tabanlı bir uygulama olarak çalışacak olup, mükelleflerin VDK tarafından belirlenen risklerini doğrudan görmelerini sağlayacak bir mekanizma sunacaktır. Bu sayede mükellefler, vergisel risklerini önceden görebilecek ve gerekli adımları atma fırsatına sahip olacaklar.
Platformun ilk aşamasında 150’den fazla kural bazlı vergi analizi ve vergisel konulara odaklanmış makine öğrenmesi senaryoları devreye alınacaktır. Bu sistem sayesinde mükelleflerin vergisel riskleri objektif bir şekilde değerlendirilecek ve sayısal skorlar halinde sunulacaktır. Yüksek risk puanı alan mükelleflere, risklerini azaltıcı tavsiyeler sunulacak ve bu sayede mükelleflerin daha bilinçli adımlar atması sağlanacaktır.
Büyük Kayıt Dışılık Çerçevesi’nin de platforma entegre edilmesi planlanmaktadır. Bu entegrasyon sayesinde, mükelleflerin parasal işlemlerinden kaynaklanan risklerin belirlenmesi ve mükelleflere bildirilmesi sağlanacaktır. Platform aynı zamanda sahte belge kullanımına ilişkin riskleri de ele alacak ve mükellefleri bu konuda bilgilendirecektir.
Kuruluş Gözetimli Analiz (KURGAN) Sistemi’nin çıktıları doğrultusunda, mükelleflerin ticari ilişkilerinden kaynaklanan riskler de platform aracılığıyla paylaşılacaktır. Bu sayede mükellefler, iş yaptıkları taraflardan kaynaklanan riskleri de görebilecek ve gerekli önlemleri alabilecekler.
Bilinç Platformu, klasik denetim anlayışının ötesine geçerek mükelleflere “ikaz denetimi” yaklaşımını sunmayı hedeflemektedir. Denetim gerektirmeyen ancak mükelleflerin fayda sağlayacağı bilgilerin verilmesi amacıyla da platform kullanılacaktır. Bu sayede mükellefler, potansiyel hataları erken aşamada fark ederek düzeltme imkanına sahip olacaklardır.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, Bilinç Platformu’nun vergi denetiminde “denetim öncesi bilinçlendirme” anlayışını benimseyerek mükelleflerin vergi bilincini artırmayı hedeflediklerini belirtmiştir. Bu yaklaşımın hem mükelleflere hem de vergi idaresine fayda sağlayacağı düşünülmektedir.
