Birleşmiş Milletler (BM) tarafından her yıl 15 Haziran’da kutlanan “Dünya Yaşlı İstismarı Farkındalık Günü” ile yaşlıların maruz kaldığı istismarın önlenmesi ve farkındalık oluşturulması amaçlanıyor. BM’nin 2030 yılına kadar 60 yaş ve üzeri nüfusun genç nüfusu geçeceği öngörüsüne göre, bu yılın teması “Farkındalığın ötesinde: Yaşlı istismarının önlenmesini işler hale getirmek” olarak belirlendi. Dünya genelinde 2019-2030 döneminde 60 yaş ve üzeri nüfusun 1 milyardan 1,4 milyara çıkması beklenirken, yaşlı nüfusun en hızlı artışı gelişmekte olan ülkelerde yaşanacak.
Yaşlı istismarı, fiziksel, psikolojik, mali istismar ve ihmal gibi birçok şekilde karşımıza çıkabiliyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre, 60 yaş ve üzeri her 6 kişiden biri istismara maruz kalabiliyor. Bu durum, yaşlı nüfusun artmasıyla mağdur sayısının da hızla yükselebileceği anlamına geliyor. Örneğin, 2050 yılına kadar küresel 60 yaş ve üzeri nüfusun 2 milyara ulaşmasıyla mağdur sayısının 320 milyona çıkabileceği tahmin ediliyor.
Yaşlılara yönelik istismar, fiziksel yaralanmalar, erken ölüm, depresyon, bilişsel gerileme, mali zararlar ve bakım kuruluşlarına yerleştirme gibi ciddi sonuçlara yol açabilir. Bu sebeple yaşlı istismarını önlemek için çeşitli stratejiler denense de, bu yöntemlerin etkinliği hakkında yeterli kanıt bulunmamaktadır. Ancak, bakım yükünü hafifleten hizmetler, para yönetimi programları ve yardım hatları gibi uygulamaların yaşlı istismarını önlemede etkili olduğu bilinmektedir.
BM’ye göre, yaşlanma ve engellilik alanlarındaki çabaların daha yakın koordinasyon içinde yürütülmesi gerekmektedir. Nüfusun yaşlanmasıyla birlikte, yaşlı ve engelli bireylerin ihtiyaçlarına yönelik koruma, bakım ve toplum destek hizmetlerinin koordineli bir şekilde sunulması, yaşlı istismarının önlenmesinde kritik bir rol oynamaktadır.
