Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Genel Merkezi’nde düzenlediği basın toplantısında Orta Doğu’daki gelişmeler ve iklim krizi hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Guterres, dünya ekonomisini ve küresel istikrarı tehdit eden çatışmaların durması gerektiğini vurgulayarak, iklim değişikliğinin acil önlem gerektiren bir boyut aldığını belirtti.
Kıbrıs görüşmelerinden Gazze’deki ateşkes çabalarına, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimden küresel gıda güvenliğine kadar geniş bir yelpazede değerlendirmeler yapan Guterres, uluslararası toplumu diplomasiye davet etti. Aşırı sıcaklıkların artık geleceğin değil, bugünün krizi olduğunu belirten Guterres, hükümetleri acil önlem almaya çağırdı.
Guterres, konuşmasına Kıbrıs’taki temasları değerlendirerek başladı. Taraflarla yapılan görüşmelerin ardından yeni bir “5+1” formatındaki toplantı için hazırlıkların başlatılacağını duyurdu. Guterres, güven artırıcı önlemler ve içeriğin hazırlanmasının ardından toplantının düzenleneceğini belirtti. Toplantının başarılı olması için tüm taraflarla istişare halinde çalışılacağını ifade etti.
BM Genel Sekreteri, Orta Doğu’daki çatışmalara da değinerek, bölgedeki gerilimin küresel istikrarsızlığın temel unsurlarından biri haline geldiğini söyledi. Hürmüz Boğazı’ndaki ticaretin aksadığını, enerji piyasalarının sarsıldığını ve gıda fiyatlarının yükseldiğini aktardı. Tedarik zincirlerinin zarar gördüğünü ve milyonlarca insanın yoksulluk riskiyle karşı karşıya olduğunu vurguladı. Guterres, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hamas’ın silahsızlanması ve İsrail’in Gazze’den çekilmesini içeren anlaşma duyurusunu olumlu bir gelişme olarak nitelendirdi. Bölgedeki tüm çatışmaların sona ermesi gerektiğini belirterek, “Dünya artık daha fazla savaşı kaldıramaz” dedi.
İklim değişikliği konusunda da endişelerini dile getiren Guterres, El Nino’nun etkilerinin beklenenden güçlü hissedildiğini belirtti. Son dönemdeki sıcak hava dalgaları, orman yangınları ve rekor deniz suyu sıcaklıklarının yalnızca başlangıç olduğunu söyledi. Guterres, aşırı sıcakların artık bir “sessiz katil” olmanın ötesine geçtiğini ve dünya çapında büyük ölümlere yol açtığını ifade etti. Bu durumun çevresel, ekonomik ve insani boyutları olduğunu vurguladı.
Guterres, aşırı sıcaklarla mücadele için dört temel öncelik belirlediklerini açıkladı: Erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi, çalışanların korunması, şehirlerin ve binaların dayanıklı hale getirilmesi ve en önemlisi fosil yakıt kullanımının azaltılması. Hükümetlerin yeni fosil yakıt projelerini sürdürmesini eleştiren Guterres, “Bugün onaylanan her yeni fosil yakıt projesi yarının sıcak hava dalgalarını daha tehlikeli hale getiriyor” dedi.
Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Guterres, iklim krizinin yeterince ciddiye alınmamasının nedenleri arasında güvenlik krizlerinin gündemi meşgul etmesi ve fosil yakıt endüstrisinin kampanyalarının bulunduğunu belirtti. Gazze’deki anlaşmaya ilişkin olarak ise tarafları uzlaşılan yol haritasını gecikmeden uygulamaya çağırdı. Dünya Gıda Programı’nın finansmanı hakkında da konuşan Guterres, mevcut yardımın ihtiyaçların gerisinde kaldığını ve sınırlı kaynaklarla en savunmasız insanlara yardım edilmeye çalışılacağını söyledi.
