Kuzey Amerika kökenli tuz çalısı (atriplex), halofit yönüyle bilinen bir bitkidir. Dünya genelinde 250’den fazla türü bulunmakta olup, çoğunluğu kurak, yarı kurak ve tuzlu topraklarda yetişmektedir. Tuz çalısı, kökleri sayesinde 10 metreye kadar inebilen marifetli bir bitkidir ve bu özelliği sayesinde kuraklık baskısının yoğun olduğu çöllerde dahi yetişebilir. Küçük tüylü ve mumlu yaprakları sayesinde buharlaşmayı azaltır ve -32 °C gibi düşük sıcaklıklarda hayatta kalabilir.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın girişimiyle Türkiye’ye getirilen tuz çalısı, özellikle mera bitkilerinin kuraklık dönemlerinde hayvan beslemek için önemli bir kaynak oluşturmaktadır. Tuz çalısı, zayıf meraların yanı sıra aşırı tuzlu, kireçli, organik madde bakımından fakir, eğimli ve taşlık gibi zorlu alanlarda toprak yapısını iyileştirebilir ve bitkisel çeşitliliği artırabilir.
Tuz çalısı aynı zamanda çölleşme ile mücadelede etkili bir çözüm olarak görülmektedir. Özellikle Türkiye’nin kurak ve yarı kurak alanlarında yaygınlaştırılması planlanan bu bitki, kaba yem kaynağını artırmanın yanı sıra kuraklıkta yem deposu olarak da kullanılabilir. Tuz çalısının bakımı kolaydır, can suyu verildikten sonra sulama ve gübreleme gerektirmez. Dirençli yapısı sayesinde hastalık ve zararlılara karşı dayanıklıdır.
Tuz çalısı aynı zamanda iklim değişikliğiyle mücadeleye de katkı sağlar. Yüksek protein içeriği ve karbon bağlama yeteneği ile kuru iklimlerde önemli bir bitki haline gelmiştir. Ayrıca tavşan gibi hayvanlar için yuva oluşturarak çevreye fayda sağlar.
TAGEM tarafından gerçekleştirilen projelerle Türkiye’de tuz çalısı ekimi hızla yaygınlaştırılmaktadır. Önümüzdeki yıllarda milyonlarca tuz çalısı fidanı üretilerek kuraklıkla mücadelede ve çölleşmeyi önlemede önemli bir rol oynaması hedeflenmektedir. Bu proje kapsamında özellikle İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve Tuz Gölü çevresi gibi bölgelerde tuz çalısının yaygınlaştırılması planlanmaktadır.
