Sırbistan’da 6 milyon 450 bin 523 seçmen, 250 sandalyeli Ulusal Meclis’in yeni üyelerini belirlemek üzere yarın erken genel seçimler için sandık başına gidiyor. Ülkeyi iki yıldır etkisi altına alan öğrenci protestoları ve Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic’in parlamentoyu feshetmesiyle başlayan süreçte, milletvekilleri tek seçim bölgesinde seçilecek. Kapalı liste usulüyle nispi temsil sistemine göre belirlenecek olan milletvekilleri için yüzde 3’lük seçim barajı, ulusal azınlık listelerine uygulanmayacak.
Erken seçim kararı, Novi Sad şehrindeki tren istasyonunda 1 Kasım 2024’te yaşanan ve 16 kişinin hayatını kaybetmesine neden olan beton sundurma çökmesi sonrası başlayan öğrenci protestolarının gölgesinde alındı. Yaklaşık iki yıldır süren bu protestolar, sorumluların yargılanması, şeffaflık ve erken seçim talepleriyle ülke çapında bir harekete dönüşmüştü. Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, bu gelişmelerin ardından eylül ayında parlamentonun feshine ilişkin kararı imzalayarak erken seçim sürecini başlattı.
Sırbistan Devlet Seçim Komisyonu (RIK), seçime katılmak üzere 19 liste ilan etti. Bir listenin geri çekilmesiyle oy pusulasında 18 liste yer alıyor. Bu listelerin 9’u ulusal azınlık statüsünde yarışıyor.
Oy pusulasının ilk sırasında, 2012’den bu yana iktidarda bulunan Sırp İlerleme Partisi’nin (SNS) öncülüğündeki “Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan” listesi bulunuyor. İkinci sırada Sırbistan Sosyalist Partisi (SPS) öncülüğündeki “Ivica Dacic-İstikrar Faktörü”, üçüncü sırada ise öğrencilerin desteklediği “Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor” listesi dikkat çekiyor.
Oy verme işlemi yarın yerel saatle 07.00’de başlayacak ve 20.00’de sona erecek. Ülke genelinde ve yurt dışında toplam 8 bin 392 sandıkta oy kullanılacak. Yurt dışında oy kullanmak için 102 bin 147 seçmen kayıt yaptırdı. En fazla sandık, 28 sandıkla Bosna Hersek’te kuruldu.
Kamuoyu araştırmaları, seçim yarışının “Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan” listesi ile “Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor” arasında geçeceğine işaret ediyor. Son anketler, iki listenin oy oranlarının birbirine yakın olduğunu belirtiyor. Cumhurbaşkanı Vucic, kampanya sürecinde seçim sonuçlarını kabul edeceğini ve rakiplerinin kazanması halinde onları kutlayacağını dile getirdi.
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (ODIHR) başta olmak üzere birçok ülke ve uluslararası kuruluştan gözlemciler, seçim sürecini takip etmek üzere Sırbistan’a geldi. Sırbistan’da son parlamento seçimi Aralık 2023’te yapılmıştı.
