Financial Times’ın İran rejimine yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Tahran yönetimi, ABD ile gerilimin tırmanması halinde çatışmayı Orta Doğu’nun ötesine, Avrupa’daki ABD askeri hedeflerine genişletme planları yapıyor. Bu senaryolar arasında Bulgaristan ve Güney Kıbrıs’taki tesisler de bulunuyor. İran’ın misilleme hedefleri arasında Hürmüz Boğazı’ndaki denizaltı fiber optik kabloları da değerlendiriliyor.
Görüşmeler hakkında bilgi sahibi iki kaynak, İran güçlerinin Bulgaristan dahil Güneydoğu Avrupa’daki ABD askeri tesislerine yönelik saldırı senaryolarını değerlendirdiğini belirtti. Sofya yönetimi, geçen ay ABD yakıt ikmal uçaklarının Besmer hava üssünü kullanmasını onaylamıştı. Yeni bir ABD saldırısı durumunda olası misilleme hedefleri arasında Güney Kıbrıs’ın da bulunduğu aktarıldı. Mart ayında Ağrotur’daki İngiliz üssüne insansız hava aracıyla saldırı düzenlenmişti.
Tahran’da yeni bir savaş turunun mümkün olduğu düşünülüyor. Rejimin birçok üyesi, yeni bir askeri harekâtın “olacak mı” değil, “ne zaman olacak” meselesi olarak görüldüğünü ifade etti. Hürmüz Boğazı’nın açılmasına yönelik müzakereler çıkmaza girerken, İran Yüksek Lideri Ayetullah Mücteba Hamenei geçen hafta sertlik yanlısı isimleri üst düzey güvenlik ve askeri görevlere atadı.
Devrim Muhafızları ve diğer İran askeri komutanları, tam ölçekli yeni bir çatışma durumunda İran’ın önceki stratejisini terk edeceğini bildirdi. Bu yeni strateji, saldırıları Orta Doğu’daki ABD askeri tesisleri ve enerji altyapısının çok ötesine genişletmeyi içeriyor. Geçen ay Devrim Muhafızları, ABD’nin İngiliz askeri üslerini kullanması konusunda İngiltere’yi uyardı. “İran topraklarına saldırı başlatmak için kullanılan herhangi bir üssün meşru bir hedef olarak kabul edileceği” vurgulandı.
Bir kaynak, rejimin, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran altyapısına yönelik önceki tehditlerini gerçekleştirmesi durumunda çatışmayı genişletmek için bir plan hazırladığını söyledi. Trump, geçen ay İran’ın Hürmüz Boğazı’nda bir gemiye saldırması halinde Washington’ın bir İran köprüsünü veya enerji santralini imha edeceğini belirtmişti. İkinci kaynak, Tahran’ın ABD saldırısına karşı yanıtında “sınır koymayacağını” ifade etti. Kaynak, “ABD çok ileri giderse, İran ne pahasına olursa olsun kendini savunacak, bölgenin ötesine geçecek ve Avrupa’yı vuracak” açıklamasını yaptı.
İran’ın çok uzun mesafelerdeki hedeflere saldırmaya istekli olduğunu geçmişteki olaylar gösterdi. Şubat ayında Washington, Tahran’ı Hint Okyanusu’ndaki yaklaşık 4.000 kilometre uzaklıktaki ABD-İngiliz ortak askeri üssü Diego Garcia’ya çok sayıda füze fırlatmakla suçladı. Mart ayında Türkiye, NATO hava savunmasının İran’dan fırlatılan birkaç balistik füzeyi engellediğini duyurdu. Aynı ay Güney Kıbrıs’taki Ağrotur’daki bir İngiliz üssüne insansız hava aracıyla saldırı düzenlendi. Kaynaklar, İran’ın geçen ay Ürdün’deki bir ABD üssüne düzenlediği ve üç Amerikalı askerin ölümüne neden olan saldırının, İslam Cumhuriyeti’nin bugüne kadarki en isabetli uzun menzilli saldırısı olduğunu kaydetti. Bu saldırı, İran’ın daha uzak mesafelerdeki hedefleri vurma yeteneğini gösterdi.
İlk kaynak, Ürdün saldırısının “aynı zamanda Avrupa’ya da bir mesaj olduğunu” belirtti. Kaynak, “Füze saldırısına uğrayabilir, bu yüzden bu savaşta nerede durduğunu bilmesi gerekiyor. Altyapımıza yönelik bir saldırı gibi çok büyük bir hata, savaşı bölgenin ötesine, Avrupa’ya taşıyabilir” değerlendirmesinde bulundu.
İran rejimi içindeki bazı kişiler Tahran’ın çok fazla baskı uyguladığından endişe duyuyor. Ancak birçok sertlik yanlısı, ABD’nin herhangi bir anlaşmayı uygulamaya güvenilemeyeceğine inanıyor. Bu kesim, İran’ın nihai bir anlaşmada taahhütlerini yerine getirmesini sağlamak için Washington’a maliyeti artırması gerektiğini düşünüyor. Hamaney’in geçen hafta ülkenin güvenlik aygıtının en üst görevine atadığı Devrim Muhafızları’nın eski komutanı Mohsen Rızai de bu sertlik yanlıları arasında yer alıyor. İranlı analistler, bu hamleyi Tahran’ın en üst düzey müzakerecisi Muhammed Galibaf gibi yetkililerin şimdilik kenara itildiğinin bir işareti olarak yorumladı. İkinci kaynak, Tahran’ın mesajını “Eğer Galibaf ile anlaşmaya varamazsanız, Rızai ile uğraşmak zorunda kalacaksınız” şeklinde özetledi.
