Batı Avustralya’nın Pilbara çölündeki meteor krateri, bilim insanları arasındaki fikir ayrılıklarının sonucunda gerçeğin ortaya çıkmasıyla ilginç bir hikayeye sahip. Kraterin yaşına dair yapılan tahminler arasında farklılıklar bulunuyordu. İlk keşif yapan ekip, kraterin yaklaşık 3,47 milyar yıl önce oluştuğunu tahmin ederken, diğer bir araştırmacı grubu bu yaşın daha genç, yaklaşık 2,77 milyar yıl olduğunu iddia etmişti. Ancak son detaylı çalışmalar, kraterin yaklaşık 3,02 milyar yıl önce gerçekleşen bir çarpışma sonucu oluştuğunu ortaya koyarak uzlaşmayı sağlamıştır.
Bu yeni yaş verisi, Pilbara çölündeki meteor kraterinin dünyadaki bilinen en eski meteor krateri olduğunu doğrulamıştır. Curtin Üniversitesi’nden jeolog Chris Kirkland, elde edilen bu yeni verinin çarpışmayı Arkeen Devri’ne doğrudan yerleştirdiğini belirtmektedir. Arkeen Devri, Dünya’nın henüz gelişmekte olan bir evresini temsil etmekte olup krater, bu döneme ait önemli bir jeolojik iz olarak ön plana çıkmaktadır.
Dünya’nın diğer gezegenlerle kıyaslandığında neden bu kadar az meteor kraterine sahip olduğu bilim insanları tarafından incelenmektedir. Atmosferin ve Dünya’nın aktif jeolojik yapısının küçük çarpışmaları engellediği ve kraterlerin zaman içinde erozyon ve tektonik hareketlerle silindiği düşünülmektedir. Pilbara çölündeki krater, bu nedenle büyük bir öneme sahiptir.
Pilbara bölgesi, Dünya’nın en az zarar görmüş antik kayaçlarını içinde barındırmasıyla bilinmektedir. Bu bölgedeki krater, milyarlarca yılın ardından bile okunabilir izler sunarak jeologlar için önemli bir kaynak oluşturmaktadır. Araştırmacılar, kraterin varlığını şok dalgalarının kayaçlarda oluşturduğu özel çatlak desenleri inceleyerek tespit etmişlerdir.
Kraterin yaşını belirlemek için zirkon ve apatit mineralleri incelenmiştir. Zirkon kristallerinin içindeki elementlerin kararlılık oranları incelenerek çarpışmanın yaklaşık 3 milyar yıl önce gerçekleştiği tespit edilmiştir. Aynı şekilde apatit kristalleri de aynı yaş verisini destekleyerek kraterin tarihini netleştirmiştir. Bu kesin tarih, Dünya’nın tarihi ve jeolojisi hakkında bize önemli ipuçları sunmaktadır.
