30 yıl önce gerçekleşen ve 8 dağcının hayatını kaybettiği 1996 Everest felaketi, dağcılık tarihinin en büyük trajedilerinden biri olarak hatırlanıyor. Ancak, günümüzde gelişen teknoloji, ilerleyen hava tahmini modelleri ve deneyimli yerel Şerpaların turizm sektöründeki etkin rolü sayesinde Everest’e tırmanış, daha güvenli ve karlı hale gelmiştir.
Uzmanlara göre, artık Everest’in zirvesinde ölümcül risklerin kaynağı önceden kestirilemeyen hava koşulları değil, aşırı kalabalık, tecrübesiz turistler ve maliyetten kaçınan düşük bütçeli tur şirketleridir. Geçmişte, Everest’e tırmanış yapanların sayısı oldukça sınırlıyken, bugün tek bir günde 274 dağcının zirveye ulaşması gibi rekorlar kırılmaktadır. Ana kamp artık adeta yüksek irtifada kurulu dev bir şehir haline gelmiştir.
1996 yılındaki gibi ani ve beklenmedik fırtınaların dağcıları etkileme olasılığı, akıllı saatler, uydu telefonları ve insansız hava araçları sayesinde neredeyse imkansız hale gelmiştir. Ancak, iklim krizinin yol açtığı buzulların erimesi nedeniyle rotalar her geçen yıl daha da tehlikeli hale gelmektedir.
Dağcılık sektörünün yerel liderleri olan Şerpalar, zirvedeki ölümcül trafik sıkışıklığının arttığını belirtmektedir. Dağa olan yoğun talep, uzun tırmanış kuyruklarını ve “zirve trafiğini” beraberinde getirmektedir. Bazı rekabetçi şirketler, maliyetleri düşürmek adına yeterince eğitimli rehberler kullanmamakta ve müşterilerin deneyim seviyelerini doğru bir şekilde değerlendirmemektedir.
Zirvedeki uzun bekleyişler, dağcıların oksijen tüplerinin tükenmesine, donmaya ve yüksek irtifada ölümcül hastalıklara yakalanma riskini artırmaktadır. Uzmanlar, Everest’in sadece bir sosyal medya gösterisine dönüşmemesi için tırmanış yapacak kişilerden sağlam bir dağcılık geçmişine sahip olmalarını talep etmektedir.
