Suriye’nin on yılı aşan iç savaş ve katliam döneminin ardından girdiği geçiş süreci, ülkenin dünyaya yeniden bağlanması, diplomatik hatların açılması, ekonomik nefes alanlarının genişlemesi ve “normalleşme” fikrinin ilk kez somut bir hedefe dönüşmesi anlamına geliyor.
Sahada kamu düzenini yeniden kurmaya dönük adımların hızlandığı bir dönemde, dış dünyada da “Suriye’yle yeniden temas” başlığı güç kazanıyor. ABD’nin Sezar yaptırımlarıyla ilgili attığı adımlar ve bu adımların yatırım ortamına etkisi önemli. Washington’daki son kararlar, Sezar yaptırımlarının belirli başlıklarda askıya alınmasıyla, özellikle enerji ve yeniden inşa alanında uzun süredir bekleyen uluslararası aktörlerin hesaplarını yeniden yapmasına yol açtı.
Katar merkezli Al Jazeera televizyonun yayımladığı ses kayıtlarında, Esad rejiminin eski askeri çekirdeğinin hâlâ aktif bir koordinasyon dili kullandığı ortaya çıktı. Kayıtlarda, Esad döneminin sembol isimlerinden Süheyl Hasan’ın, kendisini İsrail istihbarat servisi Mossad’a bağlı bir subay olarak tanıtan bir kişiyle yaptığı görüşmeler yer alıyor. Bu görüşmelerde Esad rejiminin istikrar kazanmasını engellemek amaçlanıyor.
Sahil şehirlerinde yaşanan provokasyonlar ve çatışmalar, ses kayıtlarında belirtilen senaryonun sahadaki yansıması olarak görülüyor. Güvenlik güçlerinin sert karşılık vermesi ve bölgeye ek birliklerin sevki, ülkeyi yeniden riskli ve kırılgan bir başlık hâline getirmeyi amaçlıyor.
Ses kayıtlarında İsrail’in Suriye denklemindeki yerine dair yapılan değerlendirmeler dikkat çekiyor. İsrail, zayıf bir Suriye’nin kendilerine stratejik fayda sağlayacağını düşünüyor ve ülkenin toparlanmasını engellemeye çalışıyor. Esad rejimi artıkları ise hayatta kalmak ve sahada alan kazanmak için kaos ortamını kullanıyor.
